Özgül Fobi Nedir?


Özgül Fobi Nedir?
17-03-2021

Özgül Fobi Nedir? 

Özgül fobi; bazı spesifik durumlara veya nesnelere duyulan mantıksız/aşırı korkudur. Aslında şöyle bir düşündüğünüzde kendinizde ya da yakın çevrenizde tanık olduğunuz bir durumdur. Bir çok fobi türü vardır. Belki siz tüylü bir kediden korkuyorsunuzdur ya da asansöre binmekten korkan bir arkadaşa sahipsinizdir ya da yakın çevrenizden biri gök gürültüsünden feci şekilde korkuyordur. Yani size göre saçma, fobisi olana kabus olan çeşit çeşit özgül fobi bulunmaktadır. Ne gibi özgül fobi tipleri vardır: Hayvan tipi(kedi, köpek, örümcek), doğal çevre tipi (deprem, sel, yangın), kan-enjeksiyon-yara tipi, durumsal tipler (kapalı alanda kalma, araba kullanma) gibi fobilerin alt tipleri mevcuttur.

   Nedenleri

   Fobiler genellikle travmatik yaşantılar sonucu oluşur. Kişi; bir köpek saldırısı sonucu, daha sonraki yaşantısında köpeklere karşı fobi geliştirebilir. Aynı zamanda çocuk; ebeveynlerinin köpek korkusu ve kaçınmaları nedeniyle köpek fobisi ortaya çıkabilir. Yani fobiler, tehlikeye maruz kalınmamasına rağmen öğrenilen korkulardan da kaynaklanabilir. Bazı araştırmalarda ise; fobinin genetikte var olduğu ile ilgili bulgular mevcuttur. Kişiler, bazı nesnelere ya da durumlara maruz kalmamasına rağmen daha kolay fobi geliştirebilirler bu da genetik kodlara işlenmiş korkulardır. Korkmaya hazır doğma, hayvan deneylerinde gösterilmiştir. Örnek vermek gerekirse; yeni doğmuş maymunlara yılan ya da yılar resmi gösterdiklerinde maymunlarda  büyük korku tepkileri oluşmuştur. Öte yandan güvercinlere yırtıcı olmayan kuşları  gösterdiklerinde korkmazken kartal, şahin gibi yırtıcı kuş gösterdiklerinde aşırı korku tepkileri olmuştur. Sonuç olarak; özgül fobilerin ortaya çıkışını tek bir nedene bağlamak söz konusu olmayıp deneyimlerimiz ve çevremizle beraber genetik özelliklerimizin de önemli rol oynadığını söyleyebiliriz.

  Tedavisi

  Fobilerin tedavisi mümkündür ve başarılı sonuçlara ulaşılabilir. Özellikle bilişsel davranışçı terapiler özgül fobilerin tedavisinde kullanılan ilk seçenek olup en etkili tedavi biçimlerindendir. Bilişsel teknikle kişinin düşünce yapısıyla ilgili çalışılırken diğer yandan da davranış kısmıyla ilgilenir. Maruz bırakma en yaygın yöntemlerden biridir. Korkulan nesne ya da durum ayrıntılı bir şekilde öğrenilir ve analiz edilir. Sonrasında korkulan nesne/durumla en hafif düzeyden başlayıp artarak nesne/durumla karşı karşıya gelmesi sağlanır. Belki başlangıçta sıkıntı ve kaygıya neden olabilir fakat tedaviye istekli, uyum sağlayan hasta birkaç seansta iyileşme gösterebilir.

Yazı içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.

Yazıyı Paylaş