PSİKİYATRİNİN NEZLESİ DEPRESYON


PSİKİYATRİNİN NEZLESİ DEPRESYON
17-04-2021

Herkes hayatının belli bir döneminde kendini mutsuz, üzgün, umutsuz ya da sıkıntılı hissedebilir. Bu oldukça normal ve insani bir durumdur. Depresyonun varlığında hissedilen mutsuz ya da umutsuz olma durumu, burada bahsedilenden farklı bir boyuttadır. Kişinin hayat kalitesini ve genel sağlığını olumsuz etkileyen depresyon, önemli bir sağlık sorunudur.

Psikolojik rahatsızlıklar içinde en sık görüleni depresyondur. Bu yüzden psikiyatrinin nezlesi olarak tanımlanır. Epidemiyolojik veriler herhangi bir yılda kadınların % 13'ü, erkeklerin % 8'inin depresyonda olduğunu göstermektedir.

Depresyon Nasıl Gelişir?

Çocukluk çağında yaşanan tecrübeler bazı temel düşünce ve inanç sistemlerini oluşturur. Bu temel düşünce ve inançlara ‘’şema’’ adı verilir. Şemalar, esnek olmayan düşünce kalıpları olup, yetişkinlik dönemlerinde kişilerin kendileri ve çevrelerini algılayış biçimini belirler. Erken deneyimler sonucu oluşan şemalar, katı, değişime kapalı ve yaşanmış deneyimlerle uyumsuz, mantık dışı ve aşırılık özellikleri taşıdığında, zararlı olabilecekleri gibi uyum, üreticilik ve işlevsellikten de uzak kalırlar.

Depresyondaki şemaların içeriğinde “değersizlik”, “yetersizlik”, “başarısızlık” ve “sevilmeme” gibi düşünce ve inançlar vardır. Depresyon, kişinin bilinçli olarak farkında olmadığı bu şemaların içeriğindeki varsayımları destekleyen bir olayın sonrasında gelişir. Yani mevcut varsayımlarla uyumlu yaşanan ve varsayımları destekleyen bir tecrübe, pasif durumdaki şemaları aktif hale getirir. Şemaların harekete geçmesi ise ‘’olumsuz otomatik dü­şünceler’’in ortaya çıkmasına neden olur. Olumsuz otomatik düşünceler, kişinin kafasında aniden beliren, hoş olmayan, ra­hatsız edici duygulara sebep olan düşüncelerdir. Depresyon belirtilerini ortaya çıkaran da işte bu olumsuz otomatik düşüncelerdir.

Örneğin ‘’yetersizlik’’ şemasına sahip olan bir anne, çocuğuna iyi bakamadığı yönünde en ufak bir eleştiri aldığında bu şeması aktive olur ve ‘’eğer iyi bir anne olsaydım kimse beni eleştirmezdi, çocuğum için yetersizim’’, ‘’zaten ben hiçbir şeyi beceremeyen biriyim’’ gibi birtakım olumsuz otomatik düşüncelere kapılıp depresyona girebilir.

                                                                  DEPRESYON BELİRTİLERİ

 Davranışsal Boyutta:

—Etkinliklerde azalma

—Yavaşlama

—Daha önceleri zevk veren etkinliklere karşı ilgisizlik

—Sorunla başa çıkma, sorun çözme davranışlarında yetersizlik

Duygulanımsal Boyutta:

— Üzüntü  

—Suçluluk

— Utanç

— Kaygı       

— Öfke

Düşüncesel Boyutta:

 —Kararsızlık

—Konsantre olamama

—Hafızada zayıflama

—Özgüvende azalma

Fiziksel boyutta:

—Uykusuzluk ya da çok fazla uyuma

—İştahta azalma

—Cinsel ilgi ve istekte azalma

Peki, Depresyon Nasıl Tedavi Edilir?

 Depresyon tedavisinde kişinin ‘’başarısızlık’’, ‘’yetersizlik’’, ‘’suçluluk’’, ‘’sevilmeme’’ gibi uyum bozan düşünce kalıplarını değiştirmek ve ‘’eylemsizlik’’, ‘’kaçınma’’, ‘’sosyal çekinme’’ gibi etkisiz davranış örüntülerini ortadan kaldırmak hedeflenir.

Uyum bozan düşünce kalıplarının doğruluk payları hastayla beraber değerlendirilir ve hasta daha işlevsel düşünmeye yönlendirilir.

Depresyon tedavisinin kilit noktası, davranış ve düşünceleri değiştirmeye yönelik öğrenilen becerilerin ev ödevleriyle desteklenmesidir. Danışanların ev ödevlerini tamamlamaları tedavi için şarttır. Eylemsiz yaşamın terk edilerek fiziksel aktiviteye önem verilmesi depresyon tedavisinde olmazsa olmazdır. Kişinin hayatını yeniden yapılandırması, kendine yeni hayat amaçları ve hedefler koyması oldukça önemlidir.

Olumsuz zihinsel tasarımları ortadan kaldırmaya yönelik, bilişsel ve davranışçı becerileri öğretmeyi içeren, yapılandırılmış, iş birliğine dayalı, kısa süreli ve sorun odaklı bir psikoterapi yaklaşımı olan bilişsel davranışçı terapi, 10 ila 20 seans sürecek tedavi sürecinde 4-6 seanstan itibaren depresif belirtilerde belirgin bir düzelme görülmesini sağlar.

Sonuç olarak, psikolojik rahatsızlıklar içinde en yaygın olan ve en çok yeti kaybına sebep olan hastalıklardan biri olan depresyon, doğru teşhis edilip etkili yöntemler uygulandığında tedavi edilebilirdir.

Depresyon belirtilerini yaşadığınızı düşünüyorsanız, psikoterapi yolculuğuna çıkmak için hiç zaman kaybetmeyin ve iyileşmenin ilk adımını bir uzmandan randevu alarak atın.

Yazı içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.

Yazıyı Paylaş